นักวิทย์รุ่นเยาว์
โดย ส่วนประชาสัมพันธ์ สสวท.
รุ่งโรจน์ ไกรสิทธิพาณิชย์ ศึกษาภาวะโลกร้อนจากภาพถ่ายดวงจันทร์
รุ่งโรจน์ ไกรสิทธิพาณิชย์
ภาวะโลกร้อนเป็นเรื่องที่ถูกหยิบยก ขึ้นมาพูดถึงมากที่สุดในยุคนี้ หลายคนตั้งคำถามว่าทำอย่างไรเราจึงจะมีส่วนร่วมในการลดภาวะโลกร้อนได้ แต่สำหรับ นักวิทยาศาสตร์ คำถามอาจไม่ได้มีเพียงเท่านี้
บอม หรือ รุ่งโรจน์ ไกรสิทธิพาณิชย์ นักวิทยาศาสตร์รุ่นเยาว์จากโรงเรียนยุพราชวิทยาลัย จังหวัดเชียงใหม่ นักเรียนทุนโครงการพัฒนาและส่งเสริมผู้มีความสามารถพิเศษทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (พสวท.) ของสถาบัน ส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) เป็นคนหนึ่งที่สนใจเรื่องภาวะโลกร้อน ด้วยความที่บอมชอบเรียนวิทยาศาสตร์และสนใจเรื่องดาราศาสตร์อยู่เป็นทุนเดิม ทำให้เขาคิดที่จะนำทั้งสามเรื่องนี้มาตั้งคำถามและสนุกกับการค้นหาคำตอบ และ "ดวงจันทร์" ก็เป็นอุปกรณ์สำคัญสำหรับการค้นคว้าในครั้งนี้
บอมตั้งคำถามว่าจะใช้วิทยาศาสตร์กับดาราศาสตร์ศึกษาเรื่องโลกร้อนได้อย่างไร จนในที่สุดก็กลายมาเป็นโครงงาน "การศึกษา Earthshine ด้วยกล้องถ่ายภาพดิจิทัล" เพื่อศึกษาหาความเปลี่ยนแปลงของบรรยากาศโลก Earthshine หรือปรากฏการณ์แสงโลก คือแสงจาก ดวงอาทิตย์ที่ส่องผ่านทะลุบรรยากาศโลกแล้วสะท้อนกลับไปยังพื้นผิวของดวงจันทร์ แสงนี้จะสะท้อนออกไปจากโลกเพียงบางส่วนและแตกต่างกันในแต่ละช่วงของวันและเวลาโดยจะเดินทางไปตกกระทบสู่ผิวของดวงจันทร์ทั่วทั้งดวง แต่เราจะมองเห็นแสงที่สะท้อนจากโลกของเราได้ชัดเจนที่สุด ในช่วงที่ดวงจันทร์ข้างขึ้นและข้างแรม ซึ่งจะปรากฏเป็นแสงเรืองๆ ขึ้นมาทั่วทั้งบริเวณส่วนที่มืดของดวงจันทร์ ความเข้มของแสงที่เรืองขึ้นมาจากส่วนที่มืดของดวงจันทร์นี้เองสามารถนำมาเป็นดัชนีชี้วัดสภาวะของบรรยากาศโลกโดยรวมได้ในขณะนั้น
อุปกรณ์การทดลองทางวิทยาศาสตร์ที่บอมใช้มีเพียงกล้องดิจิทัล เครื่องคอมพิวเตอร์ และดวงจันทร์ บอมเริ่มศึกษา หาข้อมูลโดยการใช้กล้องดิจิทัลถ่ายภาพดวงจันทร์ในข้างขึ้น-ข้างแรมอ่อนๆ ช่วงเดือนตุลาคมและพฤศจิกายน รวมสี่วัน
ขั้นตอนต่อมาคือนำภาพถ่ายที่ได้ไปศึกษาเปรียบเทียบความสว่างของส่วนพื้นที่สะท้อนจากโลกกับแสงที่ได้รับจาก ดวงอาทิตย์โดยตรงบนผิวดวงจันทร์ โดยใช้โปรแกรม Photoshop ในคอมพิวเตอร์ บอมใช้โปรแกรมนี้เปรียบเทียบค่าความสว่างของแสง และใช้การเปรียบเทียบสีสามสี คือ แดง เหลือง และน้ำเงิน แล้วนำข้อมูลที่ได้ มาเปรียบเทียบกับข้อมูลของกรมอุตุนิยมวิทยาในรอบวันที่ทำการถ่ายรูป
จากนั้นก็วิเคราะห์ข้อมูลการคำนวณหาค่า Correlation (สหสัมพันธ์) ด้วยโปรแกรม Excel ผลจากการสังเกตและเก็บข้อมูลทำให้พบว่าสามารถหาค่าความสว่างของ Earthshine ที่เกิดจากการเปรียบเทียบกันของแต่ละวันมาบ่งบอกถึงสภาพบรรยากาศของโลกในวันนั้นได้ เรียกได้ว่าดวงจันทร์เป็นกระจกสะท้อนภาวะโลกร้อนได้จริง ผลการทดลองชิ้นเล็กๆ ที่ไม่เล็กของ บอม เป็นการวิจัยด้านอุตุนิยมวิทยาขนาดย่อมเลยทีเดียว
บอมใฝ่ฝันว่าในอนาคตอยากเป็นนักวิทยาศาสตร์ เพราะเป็นอาชีพที่เหมาะกับสภาพแวดล้อมในปัจจุบันมาก และรู้สึกว่าตรงกับตัวเองที่สุด ซึ่งก็ไม่น่าจะไกลเกินเอื้อมสำหรับคนเก่งอย่างบอม
สำหรับบอม ความพิเศษของวิทยาศาสตร์ก็คือ ทำให้เขาไม่เชื่อในสิ่งที่งมงาย เพราะวิทยาศาสตร์สอนให้คนเชื่อในหลักของเหตุและผล การเรียนวิทยาศาสตร์อาจต้องท่องจำบ้าง แต่เป็นการท่องจำที่ต้องนำไปใช้จนเกิดความคุ้นเคย และสำคัญที่สุด คือต้องเข้าใจอย่างถ่องแท้ เมื่อไม่เข้าใจ ก็อย่าอายที่จะถามคุณครู...นี่คือหลักง่ายๆ ของคนเก่งที่บอม ฝากไว้ให้เพื่อนนักเรียนทุกคน
พบกับเรื่องนี้ได้ที่ : http://update.se-ed.com/248/young-248.shtml
