คุยกับชัยคุปต์
โดย ชัยคุปต์ e-mail : kshaiwat2@hotmail.com
รำลึกอาเทอร์ ซี. คลาร์ก
อีเมลจากคุณนาริส
อาจารย์ได้ทราบข่าวการตายของอาเทอร์ ซี. คลาร์ก เมื่อไรครับ
อาเทอร์ ซี. คลาร์ก จากโลกไปเมื่อเวลาประมาณตีสามของคืนวันที่ 18 มีนาคม (เวลาประเทศไทย) หรือช่วงก่อนเช้ามืดของวันที่ 19 มีนาคม พ.ศ. 2551 เวลา ประมาณ 9.00 น. ของวันที่ 19 มีนาคม ผมได้รับโทรศัพท์จากคุณ วรากิจ เพชรน้ำเอก ประธานชมรมนิยายวิทยาศาสตร์ไทย ถามผมว่า ได้ทราบข่าวการจากไปของอาเทอร์ ซี. คลาร์กหรือยัง ผมก็ตกใจบอกว่า ยังไม่ทราบ แล้วคุณวรากิจก็บอกว่า อาเทอร์ ซี. คลาร์ก จากไปแล้วจริงๆ ช่วงเช้ามืดของวันที่ 19 มีนาคม
ต่อมา ในระหว่างที่กำลังขับรถเพื่อไปร่วมประชุมบางอย่าง ก็ได้รับโทรศัพท์จากผู้ประสานงานรายการวิทยุรายการหนึ่ง ขอสัมภาษณ์ผม เนื่องจากได้ทราบว่า ผมเคยพบกับอาเทอร์ ซี. คลาร์ก
จริงๆ แล้ว ก่อนที่จะได้รับโทรศัพท์จากรายการวิทยุ ผมก็ยังไม่ทราบรายละเอียดการจากไปของอาเทอร์ ซี. คลาร์ก นัก เพราะช่วงขณะที่รับโทรศัพท์จากคุณวรากิจ ผมกำลังเตรียมตัวต้องรีบออกจากบ้าน เพื่อไปประชุมจึงไม่มีเวลาเข้าไปตรวจสอบรายละเอียดการจากไปของอาเทอร์ ซี. คลาร์ก จากอินเทอร์เน็ต ซึ่งอย่างแน่นอน ข่าวการจากไปของอาเทอร์ ซี. คลาร์ก ต้องเป็นข่าวใหญ่ระดับโลก ดังนั้นรายละเอียดขั้นต้น ผมจึงได้จากผู้ประสานงานรายการวิทยุ เพราะรายการวิทยุต้องการขอความเห็นของผม ในประเด็นบทบาทและผลกระทบของงานและความคิดของอาเทอร์ ซี. คลาร์ก ต่อวงการนิยายวิทยาศาสตร์โลก และต่อวงการวิทยาศาสตร์โลกจริงๆ ดังเช่นเรื่องของดาวเทียมสื่อสารประเภท ดาวเทียมค้างฟ้า
หลังจากให้สัมภาษณ์ (เป็นการบันทึกเทป เพื่อนำไปออกอากาศช่วงเวลาค่ำ) แล้ว ก็มีโทรศัพท์จากสื่ออื่นๆ นอกเหนือไปจากวิทยุ เช่น หนังสือพิมพ์ ที่ต้องการสัมภาษณ์แบบเจาะลึก จึงต้องนัดเวลาให้สัมภาษณ์เป็นตอนค่ำ หลังจากที่ผมกลับจากการประชุม
ได้เคยอ่านที่อาจารย์เขียนเล่าถึงวันที่อาจารย์ได้พบกับไอแซก อาซิมอฟ ในนิตยสารโลกหนังสือ อยากอ่านที่อาจารย์เคยพูดในรายการวิทยุว่า เคยเขียนเล่าเรื่องวันที่อาจารย์ได้พบกับ อาเทอร์ ซี. คลาร์ก ในนิตยสารมิติที่ 4 แต่ก็หาอ่านไม่ได้ อยากให้อาจารย์ช่วยบอกว่า ลงในมิติที่ 4 ฉบับไหนเพื่อจะไปหาอ่านได้ในห้องสมุด หรือถ้าอาจารย์จะนำมาลงตีพิมพ์ใหม่ที่ไหน ผมเชื่อว่า จะมีแฟนหนังสือของอาเทอร์ ซี. คลาร์ก และลูกศิษย์กับแฟนหนังสือของอาจารย์อีกมาก อยากจะอ่านด้วยเช่นเดียวกัน ถ้าทำได้จริง ก็จะรออ่าน และถ้าอาจารย์ช่วยบอกด้วยว่า จะนำลงตีพิมพ์ใหม่ได้หรือไม่ ที่ไหน ก็จะยิ่งดี
เมื่อตอนที่ไอแซก อาซิมอฟจากไป อาจารย์ก็เขียนถึงไอแซก อาซิมอฟเป็นการรำลึกถึง มาครั้งนี้ ในการจากไปของอาเทอร์ ซี. คลาร์ก เชื่อว่าอาจารย์ก็คงจะเขียนรำลึกถึง ถ้าเขียนลงให้อ่านกันได้ในอัพเดท ก็จะดี แต่ถ้าไม่ใช่ในอัพเดท และถ้าอาจารย์ได้เขียนลงที่อื่น ช่วยบอกด้วยก็จะดีและขอบคุณครับ
สำหรับเรื่องที่ผมได้เขียนเป็นบันทึกเล่าเรื่องการได้พบกับไอแซก อาซิมอฟ เมื่อวันที่ 16 พฤศจิกายน พ.ศ. 2520 ที่กรุงนิวยอร์กนั้น ผมได้เขียนเป็นบทบันทึกเรื่อง นัดพบเครื่องจักรนักเขียน ไอแซก อาซิมอฟ ลงตีพิมพ์ในนิตยสาร โลกหนังสือฉบับ นิยายวิทยาศาสตร์ คือฉบับเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2522 มี สุชาติ สวัสดิ์ศรี เป็นบรรณาธิการ
หลังจากที่ผมได้พบกับอาเทอร์ ซี. คลาร์ก เมื่อวันที่ 6 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2523 ที่กรุงโคลัมโบ ประเทศ ศรีลังกา ผมก็ได้เขียนเรื่อง 2 ชั่วโมง 5 นาทีกับอาเทอร์ ซี. คลาร์ก ลง ตีพิมพ์ในวารสารมิติที่ 4 ฉบับที่ 7 ประจำเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2523 ซึ่งเป็นมิติที่ 4 ในยุคแรก มีคุณ ทนง โชติสรยุทธ์ เป็นบรรณาธิการบริหาร ไม่ใช่มิติที่ 4 ในยุคที่สองที่คุณ พิชิต อิทธิศานต์ เป็นบรรณาธิการ (ต่อมา มิติที่ 4 และรู้รอบตัว ซึ่งก็เป็นวารสารวิทยาศาสตร์ในเครือ ซีเอ็ดยูเคชั่น เช่นเดียวกับมิติที่ 4 ก็ได้รวมกันเป็นอัพเดทถึงทุกวันนี้) เวลาก็ผ่านไปเกือบสามสิบปี จาก พ.ศ. 2523 ถึง พ.ศ. 2551 จึงอาจจะหาอ่านมิติที่ 4 ฉบับนั้นได้ยากหน่อย แต่ในห้องสมุดที่เก็บนิตยสารและวารสารเก่าก็ยังพอมีให้หาอ่านกันได้
สำหรับเรื่องจะให้นำข้อเขียนที่ผมเขียนเล่าเรื่องการพบปะพูดคุยกับอาเทอร์ ซี. คลาร์ก มาลงตีพิมพ์ใหม่ ซึ่งก็มีบางท่านอยากจะอ่านเรื่องที่ผมเล่าถึงการได้พบปะพูดคุยกับไอแซก อาซิมอฟ มาลงตีพิมพ์ใหม่ด้วยนั้น สำหรับผม ไม่ขัดข้อง เพราะจะให้เขียนขึ้นใหม่เลยก็ไม่เหมือนกับที่ได้เขียนเล่าไปใหม่ๆ เมื่อประมาณสาม สิบปีก่อน (หลังจากที่ได้พบกับไอแซก อาซิมอฟใหม่ๆ) อย่างไรก็ตาม เรื่องนี้ขึ้นอยู่กับ บ.ก.ของอัพเดทครับ ถ้าจะให้นำมาลงตีพิมพ์ใหม่ (โดยน่าจะมีบันทึกเพิ่มเติมต่อท้ายข้อเขียนเก่า ให้มีความสมบูรณ์ต่อเนื่องด้วย) ในอัพเดท แต่ถ้าเป็นที่อื่น (นิตยสารหรือวารสารอื่น หรือในหนังสือพิมพ์บางฉบับ) ก็เป็นเรื่องที่เป็นไปได้เช่นเดียวกัน ขึ้นอยู่กับท่านผู้อ่านด้วยอย่างมากครับ
สำหรับเรื่องข้อเขียนของผมเพื่อเป็นการรำลึกถึง อาเทอร์ ซี. คลาร์ก ผมก็ได้เขียนลงตีพิมพ์เรียบร้อยแล้ว ชื่อเรื่อง รำลึกถึงอาเทอร์ ซี. คลาร์ก ลงตีพิมพ์ในหนังสือพิมพ์โพสต์ทูเดย์ ฉบับวันจันทร์ที่ 24 มีนาคม พ.ศ. 2551 ในคอลัมน์ มิติคู่ขนาน ก็ยังหาอ่านกันได้ง่ายๆ ครับ ในห้องสมุดหรือเข้าไปค้นอ่านได้ในเว็บไซต์ของหนังสือพิมพ์โพสต์ทูเดย์ (www.posttoday.com)
อยากทราบเรื่องรางวัลอาเทอร์ ซี. คลาร์ก สำหรับนิยายวิทยาศาสตร์ว่า เป็นอย่างไร ตั้งขึ้นมาเมื่อไร มีเรื่องอะไรบ้างที่ได้รับรางวัล มีความสำคัญหรือบทบาทต่อนิยายวิทยาศาสตร์ระดับโลกแค่ไหน? หรือไม่?
รางวัลอาเทอร์ ซี. คลาร์ก หรือ The Arthur C. Clarke Award เกิดขึ้นใน ค.ศ. 1986 (พ.ศ. 2529) มีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมและการพัฒนานิยายวิทยาศาสตร์ตีพิมพ์ในประเทศอังกฤษ โดยมีเพียงรางวัลประเภทเดียวเป็นรางวัลสำหรับนิยายวิทยาศาสตร์เรื่องยาว ใน ค.ศ. 1986 นั้น อาเทอร์ ซี. คลาร์ก มอบเงินขั้นต้น 1,000 ปอนด์อังกฤษ เพื่อมอบให้กับนิยายวิทยาศาสตร์ที่ได้รับการตัดสินให้ได้รับรางวัล
การมอบรางวัลครั้งแรก เกิดขึ้นใน ค.ศ. 1988 (พ.ศ. 2531) เป็นรางวัลอาเทอร์ ซี. คลาร์ก สำหรับนิยายวิทยาศาสตร์ดีที่สุดตีพิมพ์ในอังกฤษของรอบหนึ่งปีก่อน คือ ค.ศ. 1987 มาถึงปัจจุบันนี้ รางวัลอาเทอร์ ซี. คลาร์ก เป็นรางวัลที่เป็นที่ยอมรับกันทั่วไปในวงการนิยายวิทยาศาสตร์โลกว่า มีบทบาทกระตุ้นให้เกิดนิยายวิทยาศาสตร์ชั้นดีระดับโลกรางวัลหนึ่ง ถึงแม้จะมีเพียงประเภทเดียวสำหรับเรื่องยาวนิยายวิทยาศาสตร์ (แต่มีรางวัลรองชนะเลิศด้วยสำหรับบางปี) ไม่เหมือนกับรางวัลฮิวโก (Hugo Award) และรางวัลเนบิวลา (Nebula Award) ในสหรัฐอเมริกาที่นับเป็นรางวัลนิยายวิทยาศาสตร์สำคัญที่สุดระดับโลกมายาวนาน จนกระทั่งทุกวันนี้ และแต่ละรางวัล (ทั้งฮิวโกและเนบิวลา) ก็มีแยกเป็นรางวัลประเภทต่างๆ มากมาย เช่น เรื่องยาววิทยาศาสตร์ เรื่องสั้นวิทยาศาสตร์ ฯลฯ
สำหรับมูลค่ารางวัลอาเทอร์ ซี. คลาร์ก ได้เพิ่มขึ้นจาก 1,000 ปอนด์อังกฤษ เป็น 2,001 ปอนด์อังกฤษ ใน ค.ศ. 2001 (พ.ศ. 2544) และล่าสุดรางวัลสำหรับปี 2008 ก็เพิ่มตามปีของ ค.ศ. เป็น 2,008 ปอนด์อังกฤษ ก่อนการประกาศผลรางวัลอาเทอร์ ซี. คลาร์ก ของแต่ละปี จะมีการประกาศผลการคัดเลือกนิยายวิทยาศาสตร์เข้ารอบสุดท้ายหกเรื่องเป็น short list ที่ในปัจจุบัน จะได้รับความสนใจจากสื่อทั้งในประเทศอังกฤษและระดับโลกอย่างมาก เพราะจะเป็นรายชื่อนิยายชั้นดีในอังกฤษ ตีพิมพ์ในปีก่อนมีการประกาศผลและรายชื่อนิยายวิทยาศาสตร์กับชื่อผู้เขียน ก็เป็นตัวบ่งชี้นิยายวิทยาศาสตร์เรื่องสำคัญที่แพร่หลายในประเทศอังกฤษ แล้วก็ระดับโลก
ถึงขณะนี้ (กลางเดือนเมษายน 2008) ได้มีการประกาศ short list หกเล่มสำหรับรางวัลปี 2008 แล้ว ซึ่งจะประกาศผลสุดท้ายและมอบรางวัลในงาน Sci-Fi-London Film Festival (เทศกาลภาพยนตร์ไซไฟ-ลอนดอน) วันที่ 30 เมษายน ค.ศ. 2008
รายชื่อนิยายวิทยาศาสตร์เข้ารอบสุดท้ายหกเรื่องสำหรับรางวัลอาเทอร์ ซี. คลาร์ก ประจำปี 2008 มีดังนี้
1. The Red Men ของ Matthew de Abaitua
2. The H-Bomb Girl ของ Stephen Baxter
3. The Carhullan Army ของ Sarah Hall
4. The Raw Shark Texts ของ Steven Hall
5. The Execution Channel ของ Ken MacLeod
6. Black Man ของ Richard Morgan
สำหรับรายชื่อนิยายวิทยาศาสตร์ได้รับรางวัลอาเทอร์ ซี. คลาร์ก ตั้งแต่ครั้งแรกที่มีการมอบรางวัลคือ ประจำปี ค.ศ. 1987 (ของปีการตีพิมพ์) ถึง ค.ศ. 2007 มีดังต่อไปนี้
ค.ศ. 1987 เรื่อง The Handmaids Tele ของ Margaret Atwood
ค.ศ. 1988 เรื่อง The Sea and Summer ของ George Turner
ค.ศ. 1989 เรื่อง Unquenchable Fire ของ Rachel Pollack
ค.ศ. 1990 เรื่อง The Child Garden ของ Geoff Ryman
ค.ศ. 1991 เรื่อง Take Back Plenty ของ Colin Greenland
ค.ศ. 1992 เรื่อง Synners ของ Pat Cadigan
ค.ศ. 1993 เรื่อง Body of Glass ของ Marge Piercy
ค.ศ. 1994 เรื่อง Vurt ของ Jeff Noon
ค.ศ. 1995 เรื่อง Fools ของ Pat Cadigan
ค.ศ. 1996 เรื่อง Fairlyland ของ Paul J. McAuley
ค.ศ. 1997 เรื่อง The Calcutta Chro- mosome ของ Amitav Ghosh
ค.ศ. 1998 เรื่อง The Sparrow ของ Mary Doria Russell
ค.ศ. 1999 เรื่อง Dreaming in Smoke ของ Tricia Sullivan
ค.ศ. 2000 เรื่อง Distraction ของ Bruce Sterling
ค.ศ. 2001 เรื่อง Perido Street Station ของ China Mieville
ค.ศ. 2002 เรื่อง Bold as Love ของ Gwyneth Jones
ค.ศ. 2003 เรื่อง The Separation ของ Christopher Priest
ค.ศ. 2004 เรื่อง Quicksilver ของ Neal Stephenson
ค.ศ. 2005 เรื่อง Iron Council ของ China Mieville
ค.ศ. 2006 เรื่อง Air ของ Geoff Rynan
ค.ศ. 2007 เรื่อง Nova Swing ของ M. John Harrison
กว่า คุยกับชัยคุปต์ ฉบับนี้ จะถึงท่านผู้อ่าน รางวัลอาเทอร์ ซี. คลาร์กสำหรับปี 2008 ก็คงจะประกาศออกมาแล้ว สำหรับท่านผู้อ่านที่ชอบท่องเว็บไซต์ ก็คงติดตามจากเว็บไซต์ www.clarkeaward.com ได้ หรือจะถามมาที่ผมก็ได้ จะได้ตอบให้ทราบกันใน คุยกับชัยคุปต์ ฉบับหน้าครับ
พบกันใหม่ฉบับหน้า
พบกับเรื่องนี้ได้ที่ : http://update.se-ed.com/248/chaiyakupt-248.shtml
