http://update.se-ed.com     หน้าแรก    ฉบับก่อน      แนะนำ     ติดต่อเรา     สมาชิก     ซีเอ็ด      

ฉบับ 224 พฤษภาคม 2549 ประจำฉบับ   o บอกกล่าว   o จดหมายถึงบ.ก.   o มองโลก   o มองไทย   o Space Hotline   o คุยกับชัยคุปต์   o นักวิทย์รุ่นเยาว์   o ประลองปัญญา   o เรื่องจากปก   o บทความ/สารคดี บอกรับจดหมายข่าว โปรดแจ้ง E-Mail ของคุณ Subscribe     Unsubscribe   Powered by YourMailinglist Provider.com

บทความวิทยาศาสตร์ #224                 จักรกลดาราศาสตร์ สื่อ-อุปกรณ์การเรียนรู้....ครูทำเอง   วันนี้คุณครูจะพาหมุนรอบโลกไปกับองค์การนาซา เด็กๆ เตรียมตัวได้แล้ว ใครบ้างที่อยากท่องอวกาศไปกับจักรกลดาราศาสตร์ยกมือขึ้น ...          ในหลักสูตรใหม่ เนื้อหาเรื่องโลก ดาราศาสตร์และอวกาศ เป็นสาระหลักในวิชาวิทยาศาสตร์ตั้งแต่ระดับประถมศึกษาจนถึงมัธยมศึกษา ส่งผลให้วงการศึกษาดาราศาสตร์บ้านเราตื่นตัวขึ้นมาก เนื่องจากโรงเรียนจะต้องจัดกิจกรรมการเรียนการสอนดาราศาสตร์ให้แก่เยาวชนทุกช่วงชั้น ปัจจุบันโรงเรียนต่างๆ จัดให้มีชุมนุมนักดาราศาสตร์รุ่นเยาว์ในโรงเรียนเพื่อส่งเสริมให้นักเรียนทำกิจกรรมและศึกษาหาความรู้ทางด้านดาราศาสตร์จากแหล่งข้อมูลต่างๆ รวมทั้งการแสวงหาความรู้ทางดาราศาสตร์และอวกาศจากประสบการณ์จริง โดยการสังเกตการณ์และการฝึกปฏิบัติการ         ดาราศาสตร์ เป็นเรื่องใกล้ตา แต่อยู่ไกลตัว เป็นการเปิดโลกจินตนาการผสมผสานกับองค์ความรู้ที่ น่าตื่นเต้น การเรียนรู้ดาราศาสตร์เกี่ยวข้องกับความสัมพันธ์ของโลก ทั้งระบบ ทำให้เยาวชนรักและเห็นความสำคัญของธรรมชาติ ได้เรียนรู้โลกและจักรวาล ได้รู้ที่มาที่ไปและการก่อกำเนิดของหลายสรรพสิ่ง         อาจารย์เมธี ฉิมสันเทียะ ครูโรงเรียนสวนหม่อน จังหวัดนครราชสีมา ซึ่งเป็นครูในโครงการเครือข่ายครูวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ และเทคโนโลยี ของสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) ได้รับการสนับสนุนงบประมาณในการวิจัยและพัฒนาจาก สสวท. ให้จัดทำ “จักรกลดาราศาสตร์” ขึ้นมาใช้สอนดาราศาสตร์และฟิสิกส์ อาทิ การศึกษาวิเคราะห์เรื่องแรง ล้อเพลา แรงเสียดทาน อัตราเร่ง แรงลัพธ์ ผลการโคจรของ ดวงอาทิตย์ การหมุนของโลก ปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์ ฝึกกระบวนการคิดและสร้างจิตที่เป็นวิทยาศาสตร์         จากประสบการณ์การสอนวิทยาศาสตร์มากว่า 20 ปี อาจารย์ท่านนี้สนใจและพยายามผลิตสื่อการ สอนเพื่อใช้สอนเนื้อหาที่สอนยาก อธิบายยาก หรือเป็นสื่อที่หายาก เพื่อแปลงเนื้อหาที่ใช้สอนจากนามธรรมสู่รูปธรรม ให้นักเรียนเข้าไปสัมผัส เรียนรู้ และจับต้องได้โดยตรง เป็นสิ่งเร้าให้เกิดจินตนาการ ให้เห็นภาพและเข้าใจบทเรียนมากขึ้น         จักรกลดาราศาสตร์ที่ว่านี้ เป็นโครงเหล็กรูปวงกลม ได้แนวความคิดมาจากชิงช้าสวรรค์ มีท่อนเหล็กเป็นแกนกลางและมีลูกโลกจำลองอยู่ที่ จุดกึ่งกลางของแกนนั้น ที่นั่งสองด้านขนานกัน เมื่อนักเรียนนั่ง แล้วลองจินตนาการว่ากำลังท่องไปในอวกาศนอกโลกก็เข้าทีดีเหมือนกัน         แม้แต่วิชาคณิตศาสตร์ ก็ใช้ จักรกลเครื่องนี้สอนได้ เพียงแต่ครูต้องสามารถเชื่อมโยงเนื้อหาเข้ามาเกี่ยวข้อง อย่างเช่น เรื่องการคาด คะเน ก็ลองให้เด็ก ๆ ลองคาดคะเนน้ำหนัก ที่นั่งฝั่งหนึ่งอาจให้นักเรียนตัวใหญ่ไซซ์บิ๊กนั่งคนเดียว แล้วก็ ลองคาดคะเนดูว่าจะเลือกเพื่อนตัวเล็กๆ ผอมๆ มานั่งฝั่งตรงข้ามได้กี่คนจึงจะสมดุล         “วิชาวิทยาศาสตร์ที่สอนอยู่นั้น จริงๆ แล้ว ผมสนใจฟิสิกส์ เพราะฟิสิกส์สอนให้มีเหตุผล วิชาดาราศาสตร์ก็ใช้หลักการทางฟิสิกส์มาเกี่ยวข้องเยอะ เวลาที่สอน ก็ทราบปัญหาจากเด็กรุ่นก่อนแล้วว่ามีสิ่งที่ควรต้องแก้ไขปรับปรุงเพื่อพัฒนาการเรียนรู้ของนักเรียนอย่างไร พอมาเจอเด็กรุ่นใหม่ก็เจอปัญหาเดิมอีก สื่อการสอนที่ทำขึ้นก็ช่วยแก้ปัญหาตรงจุดนี้ได้” อาจารย์เมธี กล่าวพร้อมกับเสริมว่าปัจจัยสำคัญที่จะสอนดาราศาสตร์ให้ได้ผลนั้น ครูจะต้องทำให้เด็กเกิดความสนใจก่อน สอนให้นักเรียนได้คิด ได้สงสัย เกิดคำถาม และแก้ปัญหา โดยที่มีสื่อเป็นเครื่องมือสำคัญในการเรียนรู้ และที่สำคัญ กระบวนการเรียนรู้ต้องเร้าใจ สนุก ให้เด็กสนใจและสร้างจินตนาการ         อาจารย์เมธีเล่าถึงความใฝ่ฝันในอนาคตว่าอยากจะทำท้องฟ้าจำลองขนาดเล็กที่โรงเรียน ตอนนี้ก็ลองทำไปบ้างแล้ว และยังไม่มีห้องที่ปรับแสงเป็นห้องมืดได้ เพราะสิ่งนี้จะช่วยให้สอนเรื่องการเกิดปรากฏการณ์ต่าง ๆ หรือการเคลื่อนที่ของดวงดาว เด็กจะได้เข้าใจมากขึ้น         “การเรียนวิทยาศาสตร์ ถ้านักเรียนเกิดความสนใจ ความสามารถทางสติปัญญาก็ไม่เป็นปัญหา เด็กที่ไม่ฉลาดก็เรียนได้ เพราะนักเรียนสามารถเรียนได้ตามศักยภาพ ถ้าครูจัดกิจกรรมที่เร้าใจ เข้าถึงใจนักเรียน เด็กก็จะเรียนรู้ได้อย่างเข้าใจ” อาจารย์เมธีกล่าว         เด็กชายศตวรรณ ขวัญปัก (กัน) ชั้น ป. 5 ที่เพิ่งลงมาจากนอกโลกด้วยเครื่องจักรกลดาราศาสตร์ กล่าวด้วยรอยยิ้มว่า วันนี้คุณครูสอนเรื่องน้ำขึ้น-น้ำลง ข้างขึ้น-ข้างแรม สุริยุปราคา จักรกลดาราศาสตร์ ทำให้ผมเข้าใจเรื่องดวงจันทร์หมุนรอบโลก และเห็นภาพมากขึ้น         ส่วน เด็กชายชาญเดช วงษ์แสงน้อย (สอง) ชั้น ป. 5 บอกอายๆ ว่าได้เรียนแบบนี้สนุกดีครับ                                                โดย... ชมจันทร์ ธารา พบกับเรื่องนี้ได้ที่ : http://update.se-ed.com/224/astro_media.htm กลับไปหน้าบทความ/สารคดี   UpDATE นิตยสารรายเดือน ราคาฉบับละ 75 บาท http://update.se-ed.com อัตราสมาชิก 12 ฉบับ 825 บาท จัดพิมพ์โดย บริษัท ซีเอ็ดยูเคชั่น จำกัด(มหาชน) อาคารเนชั่นทาวเวอร์ ชั้น 19 เลขที่ 46/87-90 ถ.บางนา-ตราด แขวงบางนา เขตบางนา กรุงเทพฯ 10260 โทร.0 2739 8111 โทรสาร 0 2739 8228 E-mail : update@se-ed.com