http://update.se-ed.com     หน้าแรก    ฉบับก่อน      แนะนำ     ติดต่อเรา     สมาชิก     ซีเอ็ด      

ฉบับ 216 กันยายน 2548 ประจำฉบับ   o บอกกล่าว   o จดหมายถึงบ.ก.   o มองโลก   o มองไทย   o Space Hotline   o คุยกับชัยคุปต์   o นักวิทย์รุ่นเยาว์   o ประลองปัญญา   o เรื่องจากปก   o บทความ/สารคดี บอกรับจดหมายข่าว โปรดแจ้ง E-Mail ของคุณ Subscribe     Unsubscribe   Powered by YourMailinglist Provider.com   ดูจดหมายข่าวเก่า

สารคดีวิทยาศาสตร์ #216                 อาจารย์สุปราณี ศรีวิชา กับการสอนวิทยาศาสตร์ในสวนผลไม้   อาชีพหลักของเกษตรกรแถบภาคตะวันออกของประเทศไทยมีอาชีพทำสวนยางและสวนผลไม้ เช่น  มังคุด ทุเรียน ลองกอง แก้วมังกร เงาะ ทุเรียน ใน จังหวังระยองก็เช่นกัน ปัจจุบันผลไม้ราคาตกต่ำอันเนื่องมาจากหลายสาเหตุ เช่น แมลงไปกัดกินใบ หรือไปวางไข่ใต้ผลไม้ เกิดโรคที่บริเวณลำต้น ผลไม้ล้นตลาด ผลผลิตที่ออกสู่ตลาดไม่มีคุณภาพฯลฯ นักเรียน ซึ่งมีผู้ปกครองเป็นชาวสวนจึงควรศึกษาแหล่งเรียนรู้ที่มี อยู่ในท้องถิ่น  เพื่อใช้กระบวนการทางวิทยาศาสตร์เข้าไปแก้ปัญหา ดังกล่าวหรือเพื่อปรับปรุงผลผลิตเป็นการเพิ่มราคา และคุณภาพของสินค้า         ด้วยเหตุนี้ อาจารย์สุปราณี ศรีวิชา โรงเรียนแกลง “วิทยาสถาวร”จังหวัดระยอง ครูวิทยาศาสตร์โครงการส่งเสริมการผลิตครูที่มีความสามารถพิเศษทางวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์ (สควค.) ซึ่งได้รับทุนโครงการพัฒนาครูวิทยาศาสตร์รุ่นใหม่ (SCG T-Sci) จาก สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.)และบริษัทปูนซิเมนต์ไทยจำกัด (มหาชน) จึง ได้จัดกิจกรรมการเรียนการสอนเพื่อพัฒนากระบวน การคิด เรื่อง วิทยาศาสตร์ในสวนผลไม้ ให้แก่ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 เพื่อให้นักเรียนได้ฝึกทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ ฝึกการคิดแก้ปัญหา อย่างมีขั้นตอนมีเหตุผล ซึ่งจะเป็นแนวทางให้ผู้เรียนเกิดประสบการณ์ตรงและสามารถนำไปใช้แก้ปัญหาในชีวิตประจำวันและให้เกิดความคิดสร้างสรรค์ในการสร้างผลงานที่แปลกใหม่หลายวิธีการออกสู่ ชุมชน         การจัดกิจกรรมการเรียนการสอนดังกล่าวได้  เปิดโอกาสให้นักเรียนสืบค้นโดยใช้กระบวนการทางวิทยาศาสตร์อย่างละเอียดแล้วจัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์ หรือสิ่งประดิษฐ์ที่ได้จากการศึกษาเรียนรู้ จากสวนผลไม้ในท้องถิ่น ซึ่งเยาวชนเหล่านี้ ต่างก็ทุ่มเทสร้างสรรค์ผลงานกันอย่างเต็มที่         อาทิ เด็กชายชัยวัฒน์ มานะสกุลกิจและเพื่อนอีกสองคน ได้นำเปลือกทุเรียน เปลือกเงาะ และเปลือกมังคุดมาลองทำ “ไม้อัด” แล้วเปรียบเทียบความแข็งแรงระหว่างไม้อัดทั้ง สามชนิด ปรากฏว่า ไม้อัดที่ผลิตจากเปลือกทุเรียนมีความแข็งแรงที่สุด รองลงมาคือ  ไม้อัดจากเปลือกเงาะและเปลือกมังคุดตาม ลำดับ         เด็กหญิงนิธิดา เจียมนุกูลกิจ และคณะ นำทุเรียน มังคุด น้อยหน่าและมะม่วงมา ผลิตเป็น “ถ่านผลไม้” ที่มีรูปร่างสวยแปลกตา ซึ่งสามารถดูดกลิ่นในตู้เย็นได้ เมื่อนำถ่านมาเปรียบเทียบประสิทธิภาพ การดูดกลิ่นแล้ว พบว่า ถ่านที่สามารถดูดกลิ่นได้ดี ที่สุดคือถ่านจากทุเรียน เนื่องจากมีความพรุนของผิวมากกว่าถ่านจากผลไม้ชนิดอื่น รองลงมาคือน้อยหน่า มังคุด และมะม่วง         เด็กหญิงพรรณฑิตา อภิญ และคณะ เลือกทำโครงงานวิทยาศาสตร์เรื่อง “ผักสดนานด้วยด่างทับทิม” เพื่อหาทางยืดอายุของผัก ผลไม้ให้นานขึ้น  โดยนำด่างทับทิมมาผสมน้ำเพื่อให้ได้สารละลายด่างทับทิม แล้วนำไปผสมกับข้าว นำข้าวไปตากแดดให้แห้ง ข้าวจะเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลจนเกือบดำ นำข้าวใส่ในกระดาษสาที่เตรียมไว้ แล้วนำไปใส่ในบรรจุภัณฑ์ที่ใส่ผัก ผลจากการทดลองพบว่า ถุงพลาสติกที่เจาะรู ทำให้ผักเสียช้ากว่าถุงที่ไม่เจาะ และความเข้มข้นของสารละลายด่างทับทิมที่สามารถทำให้เก็บผักได้นานคือสอง ช้อนตวง         เด็กหญิงปฏิมาภรณ์ รัตนมงคลมาศ และคณะทำโครงงานวิทยาศาสตร์เรื่อง “ดอกไม้  ไร้ไก่ฟ้า” เพื่อสกัดสารกำจัดเพลี้ยไก่ฟ้า โดยใช้ดอกไม้ที่หาง่ายตามท้องถิ่น ซึ่งได้จากดอกดาวเรืองและพุดซ้อน มีต้นทุนการผลิตต่ำ และไม่มีสารพิษตกค้าง พบว่าสารที่ได้จากดอกดาวเรืองสามารถกำจัดเพลี้ยไก่ฟ้า ได้ดีใกล้เคียงกับสารไคโดโทรฟอส 33 เปอร์เซ็นต์ ที่มีวางขายตามท้องตลาดมาก         เด็กชายฐนพล แสงอภัย และเพื่อนได้ จัดประดิษฐ์ “เครื่องตัดผลไม้” เพื่อช่วยเพิ่มความสะดวกสบายและลดเวลาที่ใช้ตัดผลไม้ของเกษตรกร ทำมาจากวัสดุที่หาได้ง่าย ตามท้องตลาด ได้แก่ ท่ออะลูมิเนียม สลิงสปริงด้ามจับและนอต         เด็กชายกานต์ เจริญวงศ์ เด็กชายธนัชภัทร เจริญนิยม และเด็กชายพลวัฒน์ รัตนวิจิตร ได้สร้างสิ่งประดิษฐ์ “เครื่องสลัดน้ำผึ้ง”  เพื่อหาวิธีที่จะนำน้ำผึ้งออกจากรังได้รวดเร็ว และทำให้รังผึ้งเสียหายน้อยที่สุดด้วย จะได้นำรังผึ้งไปใช้เลี้ยงผึ้งต่อไปได้ โดยมีหลักการที่สำคัญคือการใช้แรงเหวี่ยงจากมือเพื่อสลัดน้ำหวานในรัง         “จากการเรียนการสอนเช่นนี้ พบว่า นักเรียนสามารถจัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์ช่วยแก้ปัญหาที่เกิดขึ้นในสวนผลไม้ได้ และบางส่วนยังได้จัดทำสิ่งประดิษฐ์ทางอิเล็กทรอนิกส์ นักเรียนได้เรียนรู้ประสบการณ์จริงในการลงมือปฏิบัติและทดลองตามกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ ผู้ปกครองสามารถนำผลงานเหล่านั้นไปใช้ในสวนผลไม้ได้จริง เป็นผลมาจากการเรียนรู้ในกระบวนการเรียนการสอนที่เน้นนักเรียนเป็นสำคัญ” อาจารย์  สุปราณีกล่าว                                                โดย... วัฒนา เฉียงเหนือ พบกับเรื่องนี้ได้ที่ : http://update.se-ed.com/216/fruit_garden.htm กลับไปหน้าบทความ/สารคดี   UpDATE นิตยสารรายเดือน ราคาฉบับละ 75 บาท http://update.se-ed.com อัตราสมาชิก 12 ฉบับ 825 บาท จัดพิมพ์โดย บริษัท ซีเอ็ดยูเคชั่น จำกัด(มหาชน) อาคารเนชั่นทาวเวอร์ ชั้น 19 เลขที่ 46/87-90 ถ.บางนา-ตราด แขวงบางนา เขตบางนา กรุงเทพฯ 10260 โทร.0 2739 8111 โทรสาร 0 2739 8228 E-mail : update@se-ed.com