http://update.se-ed.com     หน้าแรก    ฉบับก่อน      แนะนำ     ติดต่อเรา     สมาชิก     ซีเอ็ด      

ฉบับ 202 กรกฎาคม 2547 ประจำฉบับ   o บอกกล่าว   o จดหมายถึงบ.ก.   o มองโลก   o มองไทย   o Space Hotline   o คุยกับชัยคุปต์   o นักวิทย์รุ่นเยาว์   o ประลองปัญญา   o เรื่องจากปก   o บทความ/สารคดี บอกรับจดหมายข่าว โปรดแจ้ง E-Mail ของคุณ Subscribe     Unsubscribe   Powered by YourMailinglist Provider.com   ดูจดหมายข่าวเก่า   Visitors:

สารคดีวิทยาศาสตร์ #202                 หุ่นยนต์สามัญประจำบ้าน   ไม่ใช่เพียงแค่หุ่นยนต์หน้าใสที่มีไว้โชว์ แต่เป็นเครื่องใช้ สารพัดประโยชน์สามัญประจำบ้าน ที่จะช่วยงานสมาชิกทุกๆ คนในบ้านด้วย         อนาคตอันใกล้ จะเกิดอะไรขึ้นหากบ้านเรือนเกือบทุกหลังคาจะมีหุ่นยนต์เข้ามาแทนที่คอมพิวเตอร์ส่วนบุคคลพีซี เครื่องมือสามัญประจำบ้าน ไม่ต้องเคาะแป้นคีย์บอร์ด หรือคลิก เมาส์ป้อนคำสั่ง คุณเพียงแค่หันหน้า  ไปทางหุ่นยนต์แอนด์ดรอยด์ที่ยืนอยู่ตรงมุมห้อง พร้อมกับออกคำสั่งว่า ต้องการสิ่งใด ไม่ว่าจะเป็นรายงานพยากรณ์อากาศ ตารางนัดหมาย หรือเช็คโปรแกรมหนังที่ฉายในโรงภาพยนตร์         บางคนอาจมองว่าเรื่องหุ่นยนต์คล้ายมนุษย์อาจเป็นเพียงเรื่องในหนังสือการ์ตูน แต่ขอให้เชื่อเถอะว่าไม่นานเกินรอเราจะได้มีโอกาสได้ยลโฉม หุ่นยนต์สามัญประจำบ้าน (home robot) โดยมีหลายบริษัททั่วโลกได้ออกแบบพัฒนาหุ่นยนต์ที่จะสามารถเข้าใจคำสั่งจากน้ำเสียงและสีหน้าท่าทางของมนุษย์ หุ่นยนต์ประจำบ้านเหล่านี้จะเชื่อมโยงเข้ากับอินเทอร์เน็ต และ เป็นหนึ่งในสมาชิกของครอบครัวที่ขาดเสียไม่ได้ ในญี่ปุ่นซึ่งเป็นผู้นำในการผลิตและใช้งานหุ่นยนต์อุตสาหกรรม ได้พัฒนาก้าวหน้ากว่าใครๆ ไปหลายขั้น ผู้คนในประเทศนี้อาจจะมีโอกาสได้สัมผัสหุ่นยนต์ตัวเป็นๆ แทนที่จะเป็นเพียงแค่ตัวการ์ตูนอย่างแอสโตรบอย หรือโดราเอมอนขวัญใจเด็กๆ ก็เป็นได้         มีนักวิจัยจำนวนไม่น้อยที่ได้ทำงานอย่างทุ่มเทเพื่อให้มีการเปิดตลาดอุตสาหกรรมหุ่นยนต์ ในขณะที่บางส่วนคาดว่าคงต้องใช้เวลาอีกหลายสิบปีกว่าที่จะเป็นรูปเป็นร่างจริงจัง ในขณะที่หุ่นยนต์ของเล่น (entertainment robots) ได้เป็นของเล่นคู่บ้าน สร้างสรรค์ความบันเทิงสำหรับครัวเรือนในญี่ปุ่น เจ้าหุ่นยนต์ยอดฮิตอย่างไอโบ (AIBO) สุนัขหุ่นยนต์เป็นตัวอย่างของหุ่นยนต์ที่ขายดีเป็นเทน้ำเทท่าไปกว่า 130,000 ตัวแล้ว โดยร้อยละ 70 ขายในญี่ปุ่น เป็นที่ยืนยันได้ว่า อนาคตของตลาดอุตสาหกรรมหุ่นยนต์สดใสอย่างแน่นอน นอกจากสุนัขแล้ว ยังมีการสร้างหุ่นยนต์สัตว์เลี้ยงหลากหลายรูปแบบให้มีความน่ารักและเชื่องเหมือนสัตว์เลี้ยง โดยเรียกมันว่าเป็น Inter- active robot animal ซึ่งมีวางขายในร้านของเล่นในญี่ปุ่นกันหลากหลายรูปแบบแล้ว         การที่จะตัดใจควักเงินจากกระเป๋าจำนวนมาก เพื่อซื้อหุ่นยนต์เพียงเพื่อเป็นของเล่น อาจจะเป็นเรื่องที่ต้องครุ่นคิดอย่างหนัก แต่ถ้าหุ่นยนต์ประจำบ้านจะทำหน้าที่ได้หลากหลายมากมายเหนือคอมพิวเตอร์พีซี ก็เป็นเรื่องที่ น่าเชื่อได้ว่า มันจะมาแรงแซงหน้าพีซี อย่างไม่ยากเย็น พัฒนาการทางด้านฮาร์ดแวร์และซอฟต์แวร์เพื่อให้หุ่นยนต์ทำงานได้อย่างครบครันทั้งในโรงงานและบ้านเรือนเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นแล้ว และคงต้องเดินหน้าต่อไปสักอย่างแน่นอน งานกล้วยๆ อย่างเช่น การค้นหาข้อมูลในเครือข่ายอินเทอร์เน็ต หรือรับส่งอี-เมล์ ที่เพียงแค่คอมพิวเตอร์ส่วนบุคคลหรือพีซีก็ทำได้นั้น คงไม่ใช่นิยามของหุ่นยนต์สามัญประจำบ้านอย่างแน่นอน เพราะหากทำได้เพียงแค่นั้นแล้ว หุ่น-ยนต์สามัญประจำบ้านก็คงเป็นแค่เพียง “พีซีมีขา” เท่านั้นเอง คอนเซ็ปต์อย่างหุ่นยนต์ของเล่น จึงเป็นก้าวเริ่มต้นสำคัญที่จะนำมาสู่การสร้างหุ่นยนต์สามัญประจำบ้าน         อะมาไก ซาโตชิ  ประธานบริษัท โซนี่ เอ็นเทอร์เทนเมนต์ โรบอต กล่าว ว่า “ปฏิสัมพันธ์การสื่อสารระหว่างหุ่น-ยนต์กับมนุษย์นั้นเป็นเรื่องที่สำคัญและค่อนข้างยาก เราจะพยายามที่จะพัฒนาความสัมพันธ์แบบสองทาง ซึ่งเราเห็นว่าเป็นปัจจัยสำคัญสำหรับหุ่นยนต์ประเภทนี้” อะมาไกบอกว่า เขามองไปข้างหน้าถึงวันที่เราทำเพียงหันหน้าไปทางเจ้าตูบไอโบแล้วถามว่า “วันนี้วันอะไร” หรือ “แผ่นดินไหววันนี้เป็น  ยังไงบ้าง” เจ้าไอโบก็จะเชื่อมโยงกับอิน-เทอร์เน็ตเพื่ออัพเดทข้อมูลและค้นหา คำตอบ รายงานให้ทราบได้ไม่ยากเย็น   หุ่นยนต์พันธุ์ใหม่....วิ่งได้ปร๋อ           โซนี่เป็นหนึ่งในค่ายผู้ประดิษฐ์ หุ่นยนต์ฮิวแมนอยด์ที่เดินได้พูดได้ ซึ่งชักแถวกันออกมาเป็นขบวนก่อนหน้านั้น มาบัดนี้ทางโซนี่ได้สร้างหุ่นยนต์ คิวริโอ (QRIO) สายพันธุ์หุ่นยนต์ ฮิวแมนอยด์ที่จะสร้างความฮือฮาตื่น ตาต้องใจต่อสาธารณชนคนรักหุ่นยนต์อีกแล้ว         เมื่อเดือนธันวาคมปลายปีก่อน ทางโซนี่ได้ประกาศว่าได้พัฒนาเทคโนโลยีที่จะสามารถทำให้หุ่นยนต์ “วิ่ง” ได้แล้วเป็นรายแรกของโลก หุ่นยนต์คิวริโอไม่แค่เพียงวิ่ง แต่ยังจะสามารถร้องรำทำเพลง เล่นเบสบอล เตะฟุตบอลได้อีกต่างหาก แถมยังเป็นเพื่อนคุยด้วยบทสนทนาสั้นๆ ง่ายๆ ได้อีกด้วย เจ๋งไหม         สื่อมวลชนที่ไปทำข่าวเจ้าหุ่นคิวริโอเมื่อปลายปีที่แล้ว นอกจากจะได้เห็นการวิ่งอย่างเร็วของหุ่นยนต์ฮิวแมนอยด์นี้แล้ว ยังได้ยลลีลาการเต้นระบำรำพัดแบบญี่ปุ่นของหุ่นคิวริโออีกต่างหาก วิศวกรของโซนี่ อิชิดะ ทัตซุโซ กล่าวว่า เจ้าหุ่นคิวริโอต้องมีทั้งสมองและพละกำลังที่จะสร้างสรรค์ความหฤหรรษ์ได้อย่างเต็มที่         เป้าหมายในการพัฒนาหุ่นยนต์ของทางโซนี่ในขณะนี้คือ การพัฒนาหุ่น-ยนต์ให้มีขีดความสามารถในการเข้าใจภาษามนุษย์และสื่อสารกับมนุษย์ได้เป็นเป้าหมายประการแรก ส่วนเป้าหมายประการที่สองที่ต้องพัฒนาควบคู่กันในขณะนี้คือ เพิ่มสมรรถนะในการเคลื่อนไหวให้สามารถเคลื่อนไหวได้พริ้วแบบนักเต้นระบำ และมีความคล่องตัวให้เล่นกีฬาอย่างเช่นฟุตบอลได้ เมื่อเป็นดังนั้น ทั้งโครงสร้างร่างกายและสมองของเจ้าหุ่นยนต์เวอร์ชั่นนี้จึงต้องเจ๋งกว่าเดิม โดยเจ้าหุ่นคิวริโอก็ได้ถูกสร้างมาด้วยนิยามเช่นว่านี้ แม้ว่าหุ่นยนต์คิวริโอจะมีความโดดเด่นเหนือบรรดาหุ่นทั้งหลายในค่ายโซนี่ จน กลายเป็นดารานำไปแล้ว แต่ทางโซนี่ก็ยังไม่มีแผนที่จะนำเจ้าหุ่นออกขายสู่ ท้องตลาดในระยะนี้            หุ่นยนต์ PINO จากโครงการ Kitano Symbiotic Systems ยังมีเจ้าหุ่นยนต์อีกตัวหนึ่งที่เป็นที่รู้จักมักคุ้นเป็นอย่างดีคือ เจ้าหุ่นปิโน (PINO) ที่แรกเริ่มเดิมทีได้รับการสร้างสรรค์โดยคิตาโน ซิมไบโอติก ซิสเต็มส์ ซึ่งเป็นโครงการที่รัฐบาลญี่ปุ่นให้การสนับสนุนทุนวิจัยภายใต้การนำทีมของ คิตาโน ฮิโรอากิ หุ่นยนต์ปิโนนี้สร้างเสร็จพร้อมขายให้กับหน่วยงานหรือผู้สนใจที่มีเงินถุงเงินถังในสนนราคา 4,500,000 เยน (ราว 42,000 ดอลลาร์ หรือในเกือบ 1,700,000 บาท)         ทุกวันนี้ กิจการหุ่นยนต์สัตว์เลี้ยงของเล่นเพื่อความบันเทิงในญี่ปุ่นนั้นได้เปิดตัวเป็นล่ำเป็นสันกันแล้ว โดยมีตั้งแต่หุ่นยนต์แมวเหมียวของออมรอน ที่มีชื่อเรียกอย่างน่ารักว่า เนะโกโระ (NeCoRo) นอกจากนั้นยังมีของเล่นหลากหลายรูปแบบในรูปหุ่นยนต์ตัวจิ๋ว (Micro-pet) ที่อาจส่งเสียงออดอ้อนประจบประแจงให้วัยรุ่นโดยเฉพาะสาวๆ ได้ลุ่มหลง... หม่ำๆ หงิงๆ         หากจะย้อนกลับไปการเปิดศักราชของเล่นไฮเทค คงเริ่มมาจากกลางทศวรรษ 1990 (ประมาณพ.ศ. 2538) เป็นต้นมา ที่โลกได้ฮือฮาและรู้จักกับ ทามาก็อตจิ (Tamagochi) เจ้าสัตว์เลี้ยงดิจิตอลตัวจิ๋วที่มัดใจผู้คนให้หลง ใหลได้ปลื้มเป็นจำนวนไม่น้อย แถมยังมีของเล่นที่อาจจะโดนใจหนักขึ้นไปอีกคือ อิยาชิ-เคอิ (Iyashi-kei) ที่ช่วยปลอบประโลมใจคลายเครียดให้กับ เจ้าของเป็นอย่างดี         มีความหวังว่าจะมีการสร้างสรรค์หุ่นยนต์สามัญประจำบ้านที่เป็นเหมือนเพื่อนเล่น มากกว่าจะเป็นแค่เพียงเครื่องมือเครื่องใช้ประจำบ้านแบบทีวี ตู้เย็น แม้ทางผู้พัฒนาหุ่นยนต์ฮิวแมนอยด์จะยังมองว่า คงต้องใช้เวลาอีกหลายสิบปี ในการพัฒนาให้หุ่นยนต์มีขีดความสามารถทางกายภาพสูงมากพอที่จะทำหน้าที่ได้ใกล้เคียงมนุษย์  แต่เราก็ยังคงมีความหวังที่จะเห็น   แอนดรอยด์ ชงหรือเสิร์ฟกาแฟให้เรา จัดโปรแกรมท่องเที่ยวในวันหยุดสุดสัปดาห์ รวมทั้งทำหน้าที่ผู้ช่วยในงานจิปาถะ เช่น ช่วยอุ้มพยุงคนไข้ คนชรา หรือพาเด็กส่งโรงพยาบาล แต่ก็ยังมีความกังวลใจว่าจะมีความปลอดภัยเพียงพอหรือไม่ ถ้าสมองกลหุ่นยนต์ ทำงานผิดพลาดจะเกิดผลอย่างไร อะไรทำนองนี้         ความนิยมชมชอบในหุ่นยนต์สัตว์เลี้ยงแสนรัก ยังมีข้อจำกัดในเรื่องของสนนราคา และลีลาความบันเทิงที่หุ่นยนต์เหล่านั้นสามารถทำได้ประทับใจขนาดไหน ทางโซนี่เองต้องการให้คิวริ-โอและไอโบ เป็นผู้เปิดบทบาทเป็นดารานำก่อนที่จะมีการประดิษฐ์หุ่นยนต์ในเวอร์ชั่นต่อๆ มาให้เป็นหุ่นยนต์สามัญประจำบ้าน ให้มีความสามารถในการจัดการสรรพข้อมูลในบ้านได้อย่างเบ็ดเสร็จ โดยหุ่นยนต์จะสามารถเข้ามาแทนที่คอมพิวเตอร์พีซีได้อย่างเต็ม รูปแบบ และแจ้งเกิดได้ในวงการสินค้าไฮเทคตัวใหม่ในตลาดโดยเฉพาะใน ญี่ปุ่น         ชาวญี่ปุ่นดูเหมือนจะคุ้นเคยกับหุ่นยนต์มานานปี ตั้งแต่ยังเป็นเพียงแค่ตัวการ์ตูน ชาวญี่ปุ่นอย่างตั้งตารอให้มีการผลิตหุ่นยนต์ที่น่ารักอย่างโดราเอ-มอนหรือแอสโตรบอย ที่ติดหูติดตามาหลายปีดีดัก เพราะมีการใช้หุ่นยนต์ในอุตสาหกรรมมาก่อนหน้าเป็นเวลานาน ผู้คนจึงตั้งตารอคอยว่าเมื่อไรจะถึงเวลาที่หุ่นยนต์จะเข้ามาอยู่ในชายคาบ้านเรือน ขณะนี้มีการใช้สามดาราหุ่นยนต์ทั้ง อะซิโม  ปิโน และคิวริโอเป็นเครื่องหมายสัญลักษณ์เปิดตัวในงานแถลงข่าวสำคัญมาแล้ว เจ้าคิวริโอในพิธีเปิดสถานีรถด่วนชินกันเซ็นของญี่ปุ่นที่ชินากาวา เจ้าอะซิโมในการเปิดตัวหุ้นในตลาดหลักทรัพย์โตเกียว ส่วนเจ้าปิโนในอัลบัมวิดีโอของซูเปอร์สตาร์ ยูทาดะ ฮิคารุ         คงต้องจับตาและรอคอยว่า เมื่อไหร่หุ่นยนต์จะมาเป็นสมาชิกในบ้าน เช่นเดียวกับที่เป็นสมาชิกคนสำคัญในโรงงานอุตสาหกรรม                                                โดย... เจน วราหะ แปลและเรียบเรียงจาก Not Just a Pretty Face, Look Japan, March 2004 พบกับเรื่องนี้ได้ที่ : http://update.se-ed.com/202/home_robot.htm กลับไปหน้าบทความ/สารคดี   UpDATE นิตยสารรายเดือน ราคาฉบับละ 60 บาท http://update.se-ed.com อัตราสมาชิก 12 ฉบับ 720 บาท จัดพิมพ์โดย บริษัท ซีเอ็ดยูเคชั่น จำกัด(มหาชน) อาคารเนชั่นทาวเวอร์ ชั้น 19 เลขที่ 46/87-90 ถ.บางนา-ตราด แขวงบางนา เขตบางนา กรุงเทพฯ 10260 โทร.0-2751-5800, 0-2751-4175 โทรสาร 0-2751-5059 E-mail : update@se-ed.com