http://update.se-ed.com     หน้าแรก    ฉบับก่อน      แนะนำ     ติดต่อเรา     สมาชิก     ซีเอ็ด      

ฉบับ 198 มีนาคม 2547 ประจำฉบับ   o บอกกล่าว   o จดหมายถึงบ.ก.   o มองโลก   o มองไทย   o Space Hotline   o คุยกับชัยคุปต์   o นักวิทย์รุ่นเยาว์   o ประลองปัญญา   o เรื่องจากปก   o บทความ/สารคดี บอกรับจดหมายข่าว โปรดแจ้ง E-Mail ของคุณ Subscribe     Unsubscribe   Powered by YourMailinglist Provider.com   ดูจดหมายข่าวเก่า   Visitors:

สารคดีวิทยาศาสตร์ #198                 “เครือข่ายสารสนเทศทางดาราศาสตร์” มิติใหม่ของการศึกษา โลก อวกาศ และดวงดาว           สสวท.ร่วมกับคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ จัดทำระบบเครือข่ายสารสนเทศทางดาราศาสตร์ เพื่อ ยกคุณภาพการศึกษาของเด็กไทยให้ทัดเทียมมาตราฐานสากล เข้าไปดูได้ที่ www.astroschool.in.th          สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) ได้รับมอบหมายจากกระทรวงศึกษาธิการให้รับผิดชอบจัดทำมาตรฐานการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์และเทคโนโลยี หลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน การจัดทำมาตรฐานการเรียนรู้และสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ของหลักสูตรใหม่ ซึ่ง สสวท. ได้กำหนดเรื่องโลก ดาราศาสตร์และอวกาศ เป็นสาระหลักตั้งแต่ระดับประถมศึกษาจนถึงมัธยมศึกษา ส่งผลให้วงการศึกษาดาราศาสตร์บ้านเราตื่นตัวขึ้นมาก เนื่องจากโรงเรียนจะต้องจัดกิจกรรมการเรียนการสอนดาราศาสตร์ให้แก่เยาวชนทุกช่วงชั้น ปัจจุบันโรงเรียนต่าง ๆ จัดให้มีชุมนุมนักดาราศาสตร์รุ่นเยาว์ใน โรงเรียนเพื่อส่งเสริมให้นักเรียนทำกิจกรรมและศึกษาหาความรู้ทางด้านดาราศาสตร์จากแหล่งข้อมูลต่างๆ รวมทั้งการแสวงหาความรู้ทางดาราศาสตร์และอวกาศจากประสบการณ์จริง โดยการสังเกตการณ์และการฝึกปฏิบัติการ         ประกอบกับวิทยาการทางด้านดาราศาสตร์ในปัจจุบัน มีการพัฒนาไปอย่างรวดเร็วทั้งทางด้านทฤษฎีและการสังเกตการณ์หรือการใช้เทคโนโลยีในการสำรวจทางด้านดาราศาสตร์ ทาง ด้านทฤษฎีนั้นทำให้สามารถอธิบายได้อย่างลึกซึ้งเกี่ยวกับปรากฏการณ์ของโลก ดวงดาว และเอกภพ สำหรับด้านการสังเกตการณ์นั้น ปัจจุบันเทคโนโลยีก้าวไกลถึงขั้นที่มีกล้องดูดาวที่ทันสมัยทั้งบนภาคพื้นดินและอากาศ ทำให้มีข้อมูลและความรู้ต่างๆ ทางด้านดาราศาสตร์มากมายมหาศาล กระจัดกระจายอยู่ในแหล่งข้อมูลต่างๆ ทั่วโลก         สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) จึงได้ร่วมมือกับ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ จัดทำ “โครงการเครือข่ายสารสนเทศดาราศาสตร์  สำหรับโรงเรียน” โดยจัดทำฐานข้อมูลเนื้อหาความรู้ทางดาราศาสตร์ที่เหมาะสมกับการนำไปใช้ในการจัดการเรียนการสอน ให้ครูสามารถนำหัวข้อและเนื้อหาไปจัดทำหลักสูตรหรือกระบวนวิชาตามมาตรฐานและสาระการเรียนรู้ในแต่ละช่วงชั้นได้ ซึ่งเป็นแนวทางหนึ่งในการเผยแพร่องค์ความรู้ทางดาราศาสตร์สู่โรงเรียนได้อย่างมีประสิทธิภาพและสัมฤทธิ์ผล         โครงการนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อจัดตั้งและดำเนินการเครือข่ายสารสนเทศทางดาราศาสตร์สำหรับโรงเรียน โดยให้โรงเรียนขอบริการข้อมูลทางดาราศาสตร์จากกล้องดูดาวแบบ Robotic ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 0.4 และ 0.5 เมตร ของหอดูดาวสิรินธร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ผ่านระบบเครือข่ายสารสนเทศ และจัดสร้างเว็บเพจที่รวบรวมเนื้อหาดาราศาสตร์ที่จำเป็นสำหรับหลักสูตรมาตรฐานช่วงชั้น เรื่องโลก ดาราศาสตร์และอวกาศ หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ และสารานุกรมภาษาไทยทางด้านดาราศาสตร์สำหรับโรงเรียน เนื้อหาและแบบฝึกหัดภาคปฏิบัติการและภาคสังเกตการณ์ด้านดาราศาสตร์สำหรับโรงเรียน เว็บเพจที่สำคัญทางดาราศาสตร์ทั้งในและต่างประเทศ ฐาน ข้อมูลภาพถ่ายและซอฟต์แวร์ทางด้านดาราศาสตร์ และเว็บบอร์ด ถามตอบทางดาราศาสตร์         ขณะนี้ระบบเครือข่ายสารสนเทศดาราศาสตร์ได้จัดทำขึ้นในเว็บไซต์ http://www.astroschool.in.th กำลังพัฒนาให้สมบูรณ์พร้อมที่จะใช้งานได้ในระดับหนึ่งแล้ว ซึ่งมีทีมงานคอยดูแลพัฒนาเว็บไซต์ให้มีความทันสมัย ทันต่อสถานการณ์อยู่ตลอดเวลา มีการปรับปรุงระบบโครงสร้างของหอดูดาวสิรินธร เรียบร้อยแล้วและกำลังจัดตั้งกล้องดูดาวแบบ Robotic เพื่อให้บริการภาพถ่ายของวัตถุท้องฟ้าผ่านระบบเครือข่ายสารสนเทศแก่โรงเรียนทั่วประเทศ ซึ่ง สสวท. และคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ จะเปิดตัวระบบเครือข่ายสารสนเทศดาราศาสตร์อย่างเป็นทางการเร็วๆนี้        รศ. บุญรักษา สุนทรธรรม คณบดีคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ซึ่งมีใจรักและทุ่มเททำงานทางด้านดาราศาสตร์มาโดยตลอด กล่าวว่า เมื่อ สสวท. ได้มีความร่วมมือกับคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ในการพัฒนาการศึกษาวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ ตั้งแต่ปี 2544 โดยเริ่มจากการจัดทำโรงเรียนแกนนำ และได้ฝึกอบรมครูในโรงเรียนแกนนำให้มีความรู้ด้านต่างๆ ตอนที่จัดอบรมครูพบว่าครูยังประสบปัญหาเรื่องขาดแหล่งข้อมูลในการจัดการเรียนการสอนโดยเฉพาะด้านดาราศาสตร์ จึงได้หารือกับ ดร. พิศาล สร้อยธุหร่ำ ผู้อำนวยการ สสวท. ได้ข้อสรุปว่าจะมีการจัดทำเครือข่ายสารสนเทศดาราศาสตร์โดยเชื่อมโยงกับหอดูดาวสิรินธร        “ปัญหาของการพัฒนาและต่อ ยอดองค์ความรู้ดาราศาสตร์ของไทยในอดีตก็คือ ไม่มีวิชาเรียน ไม่มีแหล่งข้อมูล และขาดกิจกรรมการให้ความรู้แก่ครูผู้สอนและเยาวชน ก่อนหน้านี้หลักสูตรวิชาโลกและดวงดาวจะอยู่ในวิชาวิทยาศาสตร์กายภาพ คนที่จะได้เรียนคือนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลายโครงสร้าง 1 หรือสายศิลป์ เมื่อกระทรวงศึกษาธิการได้บรรจุเนื้อหาสาระดาราศาสตร์ไว้ในหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน ซึ่งเป็นวิชาบังคับ จะต้องจัดการเรียนการสอนตั้งแต่ชั้นประถมศึกษา เครือข่ายสารสนเทศ ดาราศาสตร์จะมีบทบาทมาก ซึ่งการจัดทำเครือข่ายนี้ สสวท. ได้สนับสนุนงบประมาณทั้งใช้ในการพัฒนาระบบเครือข่ายและปรับปรุงโครงสร้างของหอดูดาวสิรินธร และในอนาคตจะมีการจัดตั้ง ‘ศูนย์ศึกษาดาราศาสตร์ภาคเหนือ’ ให้บริการแก่โรงเรียนและหน่วยงานที่สนใจทั่วประเทศ เนื่องจากหอดูดาว สิรินธรให้บริการแก่ชุมชนอยู่แล้ว ทุกๆ ปีจะมีผู้ขอใช้บริการดูดาวเป็นหมื่นๆ คณะเลยทีเดียว”        จุดเด่นที่สำคัญอย่างยิ่งในเครือข่ายสารสนเทศดาราศาสตร์นี้ก็คือ แหล่งสารสนเทศข้อมูลและความรู้ทางดาราศาสตร์ที่ครบถ้วนสมบูรณ์ ที่ สามารถค้นหาได้อย่างสะดวก และสามารถทำความเข้าใจได้ง่าย หากไม่สะดวกที่จะเดินทางมาดูดาวด้วยตนเอง ครูผู้สอนและนักเรียนสามารถ “ดูดาว” ได้ “สด ๆ” ผ่านอินเทอร์เน็ต ที่เชื่อมต่อกับกล้องดูดาวขนาดใหญ่ในหอดูดาวสิรินธร        องค์ความรู้ทางดาราศาสตร์ทำให้คนโดยเฉพาะเยาวชนสามารถพัฒนาศักยภาพของตนเองในแง่ของการใช้ความคิดในเชิงเหตุผล ความคิดสร้างสรรค์ การมีจินตนาการ การรู้จักอดทน และเป็นผู้ที่มีความรักและเห็นความสำคัญของธรรมชาติ “การเรียนดาราศาสตร์จะต้องเข้าใจเนื้อหา จะต้อง ใช้จินตนาการ จึงต้องให้ความรู้แก่ครู จะได้จัดกิจกรรมการเรียนการสอน ให้เหมาะสม” รศ. บุญรักษากล่าว ดังนั้นในโครงการความร่วมมือระหว่าง สสวท. - คณะวิทยาศาสตร์ มช. จึงได้มีการจัดกิจกรรมอบรมครูให้มีความรู้ความเข้าใจเนื้อหาวิชาดาราศาสตร์อย่างถูกต้อง มีประสบการณ์ในการสังเกตการณ์และฝึกปฏิบัติทางดาราศาสตร์ และฝึกใช้เครือข่ายสารสนเทศทาง  ดาราศาสตร์ รวมทั้งจัดค่ายดาราศาสตร์ให้แก่เยาวชนอยู่เสมอ        นอกจากการจัดทำเครือข่ายสารสนเทศดาราศาสตร์ผ่านเว็บไซต์แล้ว อาจจะยังมีหลายโรงเรียนที่ระบบเครือข่ายอินเทอร์เน็ตยังไม่สมบูรณ์ จึงได้มีโครงการจัดทำฐานข้อมูลสาร สนเทศในรูปแบบของซีดีรอมเผยแพร่ควบคู่กันไปด้วย        “ในกลางปีนี้ เครือข่ายสารสนเทศดาราศาสตร์จะถ่ายทอดปรากฏการณ์สำคัญทางดาราศาสตร์ คือ ดาวศุกร์ผ่านหน้าดวงอาทิตย์ ในวันที่ 8 มิถุนายน 2547 ซึ่งในช่วงชีวิตหนึ่งของคนเราจะเห็นได้เพียงครั้งเดียว” รศ. บุญรักษากล่าว         การเรียนรู้ดาราศาสตร์เกี่ยวข้องกับความสัมพันธ์ของโลกทั้งระบบ  ดาราศาสตร์ถือได้ว่าเป็นพื้นฐานของวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เช่น การ ค้นพบแรงโน้มถ่วงของนิวตัน กาลิเลโอพัฒนากล้องดูดาว... เกิดการค้นพบความรู้ใหม่ทางดาราศาสตร์... จนนำไปสู่การประดิษฐ์กล้องจุลทรรศน์ทางการแพทย์ในยุคต่อมา การสอนเรื่องดาราศาสตร์จะทำให้เด็กรักธรรมชาติ เกิดจินตนาการ รวมทั้งได้เรียนรู้โลกและจักรวาล ได้รู้ที่มาที่ไปและการก่อกำเนิดของหลายสรรพสิ่ง        การจัดทำเครือข่ายสารสนเทศดาราศาสตร์นี้นับว่าเป็นปณิธานอันแรงกล้าร่วมกันของ สสวท. และคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ในการพัฒนาการศึกษาคณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี อันจะเป็นคุณูปการต่อการยกระดับคุณภาพ การศึกษาวิทยาศาสตร์ให้ไปเทียบเท่ามาตรฐานสากลยิ่งขึ้น ดังคำกล่าวของ รศ. บุญรักษาที่ว่า “ผมอยากให้เด็กไทยสามารถหาความรู้เท่าที่เขาอยากรู้ ได้มีโอกาสพัฒนาความรู้ ความคิดและความสามารถได้อย่างเต็มศักยภาพของเขา จึงได้เตรียมข้อมูลสาร- สนเทศทางดาราศาสตร์ให้มากที่สุดอย่างเต็มที่ และฝันเอาไว้ว่าดาราศาสตร์จะเป็นส่วนหนึ่งในการพัฒนา ประเทศและพัฒนาคุณภาพของมนุษย์”                                                 โดย... วัฒนา เฉียงเหนือ ขอเชิญผู้สนใจให้คำแนะนำในการปรับปรุง/เพิ่มเติมเนื้อหาข้อมูลสารสนเทศดาราศาสตร์โดยคลิกเข้าไปแสดงความคิดเห็นได้ในเว็บไซต์นี้ http://www.astroschool.in.th พบกับเรื่องนี้ได้ที่ : http://update.se-ed.com/198/astroschool.htm กลับไปหน้าบทความ/สารคดี   UpDATE นิตยสารรายเดือน ราคาฉบับละ 60 บาท http://update.se-ed.com อัตราสมาชิก 12 ฉบับ 720 บาท จัดพิมพ์โดย บริษัท ซีเอ็ดยูเคชั่น จำกัด(มหาชน) อาคารเนชั่นทาวเวอร์ ชั้น 19 เลขที่ 46/87-90 ถ.บางนา-ตราด แขวงบางนา เขตบางนา กรุงเทพฯ 10260 โทร.0-2751-5800, 0-2751-4175 โทรสาร 0-2751-5059 E-mail : update@se-ed.com