สมาชิก

     ติ-ชม-แนะนำ

     ส่งอี-เมล์ถึงเรา

     เว็บบอร์ด

     เล่มก่อน

     หน้าแรก

     ซีเอ็ดฯ

คณิตศาสตร์นับเป็นความรู้ที่แทรกอยู่ในวิทยาการทุกสาขา คณิตศาสตร์สามารถนำไปใช้ได้ตั้งแต่เรื่องพื้นฐานประจำวัน เช่น การซื้อ-ขาย การทำอาหาร หรือนำไปใช้กับความรู้ชั้นสูง เช่น การออกแบบอาคาร การสร้างยานอวกาศ และนี่เป็นเรื่องราวของคณิตศาสตร์ที่เรานำมาเสนอต่อคุณผู้อ่านเพื่อให้เกิดความรู้สึกที่ดีต่อคณิตศาสตร์

เนื้อหาภายในเล่มประกอบด้วยบทความและสารคดีจำนวน 11 เรื่อง และบทสัมภาษณ์นายกสมาคมคณิตศาสตร์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์อีก 1 เรื่อง โดยมีเรื่องย่อแต่ละเรื่องดังนี้

  เปิดปูมประวัติคณิตศาสตร์  
ย้อนรอยดูพัฒนาการของวิชาคณิตศาสตร์ในเรื่องราวต่างๆ ทั้งเรื่องของระบบจำนวน, ทฤษฎีที่เราเคยพบเคยเจอกันตั้วแต่ประถมบางทฤษฎี มาจนถึงความพยายามของนิวตันในการสร้างวิชาแคลคูลัส และสาขาวิชาทางคณิตศาสตร์หลังจากแคลคูลัส

  คณิตศาสตร์ไทยเดิม  
อาจกล่าวได้ว่าเรื่องราวทางคณิตศาสตร์ เป็นเรื่องที่อยู่คู่กับประวัติศาสตร์ของชนชาติมนุษย์มาทุกยุคทุกสมัย แต่ละชนชาติได้มีส่วนในการสร้างเสริมเติมต่อความรู้ทางด้านคณิตศาสตร์ จนศาสตร์สาขานี้ได้เจริญงอกงาม มีเรื่องราวที่น่าสนใจใคร่รู้ให้เราได้ศึกษาอย่างเพลิดเพลิน ไม่ว่าจะเป็นคณิตศาสตร์ของชนเผ่าต่างๆ ในอดีต เช่น มายา อียิปต์ กรีก บาบิโลน อาหรับ อินเดีย จีน ฯลฯ แล้วก็เกิดคำถามขึ้นมาว่า แล้วคณิตศาสตร์ของไทยเราล่ะ มีที่มาและที่ไปอย่างไร มีรายละเอียดที่น่าสนใจบ้างหรือไม่

บทความเรื่องนี้จะให้คำตอบกับผู้อ่าน โดยเล่าถึงตัวเลขไทยที่สืบย้อนไปถึงสมัยสุโขทัยและพบว่าได้รับอิทธิพลมาจากขอม ตามมาด้วยเรื่องของการคำนวณ โดยได้แสดงตัวอย่างการคำนวณจากสมัยโบราณให้อ่านกัน

หลังจากนั้นก็เป็นเรื่องราวของคณิตศาสตร์กับการค้าขายสมัยโบราณ เรื่องของการแปลงหน่วยตามเบญมาตรา(มาตรแปลงหน่วย 5 แบบ) และปิดท้ายบทความด้วยตำราคณิตศาสตร์สมัยหลัง

  จากศูนย์ถึงอสงไขย...ชื่อจำนวนในภาษาไทยที่ไม่ค่อยมีใครรู้  
เป็นบทความที่นำเสนอเรื่องราวทางคณิตศาสตร์ที่ฉีกแนวออกไปเล็กน้อย คือ ขอเสนอเรื่องราวเกี่ยวกับคำศัพท์คณิตศาสตร์ในภาษาและวัฒนธรรมไทย ได้แก่คำแสดงจำนวน, มาตราเงินไทยสมัยรัชกาลที่ 5, ความสำคัญของคำว่า โกฏิ จบลงที่คำว่า อสงไขย ซึ่งเป็นจำนวนที่ใหญ่ที่สุดคือมีขนาดถึง 10¹⁴⁰

  โลกที่ไม่ว่างเปล่าของเลขศูนย์  
บทความเรื่องนี้ได้เล่าถึงความเป็นมาของเลข 0 ตั้งแต่สมัยบาบิโลนซึ่งยังไม่ได้รู้จักกับจำนวนศูนย์โดยตรง แต่ใช้ศูนย์ในฐานะเป็นตัวป้องกันความสับสน จนกระทั่งการก่อกำเนิดเลข 0 โดยอินเดีย แล้วแพร่ขยายไปสู่ยุโรปผ่านทางชาวอาหรับ และจบลงตรงที่ความสำคัญและหน้าที่ของเลข 0 (อ่านเนื้อเรื่อง)

  แคลคูลัส คณิตศาสตร์อันทรงพลัง  
ไปรู้จักกับคณิตศาสตร์ซึ่งถือกันว่าเป็นจุดเริ่มของคณิตศาสตร์ยุคใหม่ นั่นคือ วิชาแคลคูลัส วิชาที่ว่าด้วยการเปลี่ยนแปลง ซึ่งนำไปใช้ประโยชน์ได้หลากหลาย เช่น เช่น ถ้าต้องการทำภาชนะตามรูปร่างที่กำหนด ให้สามารถจุของได้มากที่สุด โดยมีวัตถุดิบจำนวนจำกัด ขนาดของภาชนะควรจะเป็นเท่าไร? คำนวณหาปริมาตรของรูปทรงต่างๆ หรือ มุมที่รังสีของแสงหักเหเมื่อกระทบผิวเลนส์ การคำนวณการเคลื่อนที่อันซับซ้อน การพิสูจน์ความสัมพันธ์ทางคณิตศาสตร์ ฯลฯ โดยมีภาคประวัติอย่างย่อ และหัวใจของแคลคูลัสให้อ่านด้วย

  เล่นเลข เสกกล  
บทความชิ้นนี้มีจุดประสงค์ 2 ข้อ หนึ่งคือ คิดว่ามันคงกระตุ้นต่อมสนุกให้กับคนได้เหมือนที่ตัวกระผมเคยเป็น อีกหนึ่งก็คือ กระตุ้นให้ผู้อ่าน(โดยเฉพาะคุณครู) ไปดัดแปลงเพื่อสอนนักเรียนให้เขารู้สึกดีๆ กับวิชาแสนยากตัวนี้ โดยการชำแหละกลไกอันซ่อนเร้นในกลเกมเล่นเลขบางประเภท (อ่านเนื้อเรื่อง)

  ทำอย่างไรให้ลูกรักคณิตศาสตร์  
เผยกลเม็ดบางประการสำหรับผู้ปกครองที่จะนำไปลองใช้กับบุตรหลาน เพื่อกระตุ้นให้เด็กๆ สนใจ และมีแนวคิดกับวิชาคณิตศาสตร์นี้ (อ่านเนื้อเรื่อง)

  เยี่ยม "ค่ายเด็กอัจฉริยะคณิตศาสตร์"  
เมื่อต้นเดือนตุลาคม 2544 ที่ผ่านมา สสวท. จัด “ค่ายคณิตศาสตร์” ในโครงการโครงการสรรหาและส่งเสริมนักเรียนที่มีความสามารถพิเศษทางคณิตศาสตร์ ให้แก่ นักเรียนที่ได้เหรียญทองในโครงการ ชั้น ป.4 และ ม.1 จำนวน 23 คน ที่คัดเลือกจากหัวกะทิด้านคณิตศาสตร์ในจังหวัดต่างๆ ทั่วประเทศ  มาร่วมกิน นอนและติวเข้มที่ สสวท. เราจะไปคุยกับเด็กบางคนในค่ายนี้

  สุดยอดนักคณิตศาสตร์หญิง  
นี่คือส่วนหนึ่งของนักคณิตศาสตร์หญิงผู้เป็นส่วนหนึ่งของการบุกเบิกวิชาการด้านคณิตศาสตร์ พบกับเรื่องราวของนักคณิตศาสตร์หญิง 3 ท่านได้แก่ ไฮพาเทีย, ออกัสตา แอดา ไบรอน และ ฟลอเรนซ์ ไนติงเกล (อ่านเนื้อเรื่อง)

  คณิตศาสตร์ในชีวิตประจำวัน  
เราจะมาคุยกันถึงเรื่องความมหัศจรรย์ของคณิตศาสตร์ที่เข้ามามีบทบาทช่วยให้เรื่องสารพัดสารพันในชีวิตประจำวันของเราเป็นเรื่องง่ายขึ้น เริ่มตั้งแต่ลืมตาตื่นขึ้นมา หากไม่มีตัวเลขแทนค่า และสูตรคูณแม่ 5 ก็คงจะบอกได้ยากว่าเป็นเวลากี่นาฬิกา กี่นาที และไม่ว่าเราจะซื้อรถ ตกแต่งบ้าน หรือแม้แต่ประกอบอาหาร เราต่างก็กำลังใช้กฎคณิตศาสตร์ข้อเดียวกันกับที่คนในทุกมุมโลกใช้มาแล้วเป็นเวลานับพันๆ ปี

  ศิลปะรูปต่อเพนโทมิโน  
เพนโทมิโน เกิดจากการนำรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส 5 รูปมาต่อกันที่ด้านของรูปสี่เหลี่ยมแต่ละรูป โดยสามารถต่อออกมาเป็น 12 รูป เพนโทมิโนมักจะใช้เป็นเกม โดยการกำหนดขนาดกระดานมาให้แล้วให้นำรูปเพนโทมิโนทั้ง 12 ใส่ลงไปให้เต็ม เกมต่อเพนโทมิโนได้รับความนิยมอย่างแพร่หลาย และมีนักคณิตศาสตร์ศึกษาวิธีการทั้งหมดที่จะต่อรูปเพนโทมิโนได้ตามเงื่อนไขต่างๆ แต่เพนโทมิโนก็สามารถสร้างเป็นภาพศิลปะที่สวยงามได้ดังที่ปรากฏในสารคดีภาพเรื่องนี้

โดย..กองบรรณาธิการ

บทความเรื่องนี้เป็นฉบับย่อ โปรดอ่านฉบับเต็มได้ในนิตยสาร UpDATE ฉบับ 171 พฤศจิกายน 2544

จาก http://update.se-ed.com/171/math.htm